De vader als opvoeder ~ Papa voor altijd

Geplaatst door

dadRegelmatig verschijnt er van mij een recensie op Zinweb. Eén van de boeken waar ik lang naar uit had gekeken om te recenseren was het boek ‘Papa voor altijd’ van Max Lucado. Een auteur aan de hand waarvan ik al eerder de blog Niemand is zo bijzonder als jij schreef. In zijn boek Papa voor altijd schrijft Lucado over het vaderschap bij een christelijke opvoeding. De recensie kan je hier lezen. In navolging van het boek wil ik het vandaag hebben over het (algemene) vaderschap. Wat heeft een vader voor invloed, wat zou de ideale rol zijn, en wat is het verschil tussen vaders en moeders. Lees snel verder. 

De laatste jaren is er vanuit de wetenschappelijke hoek steeds meer aandacht gekomen voor de rol van de vader in de opvoeding. Dit werd onder andere belangrijk door de groeiende nadruk op emancipatie en het fulltime werken van vrouwen. In de diverse onderzoeken lag de nadruk met name op de vader als rolmodel. Uit de resultaten blijkt echter dat deze functie als rolmodel zeer beperkt is: ‘Een macho vader krijgt niet automatisch een macho zoon’.

Daarom werd in de vervolgonderzoeken meer aandacht gegeven aan de hechting tussen vader en kind, en de invloed van de kwaliteit van deze relatie op de ontwikkeling van het kind. Hieruit kwam naar voren dat het niet de mannelijkheid van de vader is die van invloed is op de opvoeding en ontwikkeling, maar de gegeven aandacht en hechtingsband.

Desalniettemin is de rol van de vader over het algemeen wel anders dan die van de moeder, wanneer we hier gegeneraliseerd naar kijken. Zo is meestal het aantal spelactiviteiten tussen vader en kind groter dan het aantal zorgactiviteiten. Dit in tegenstelling tot de verhouding bij moeders. De manier waarop de spelactiviteit plaats vindt (het soort spel, of de manier van aandacht tijdens het spel) verschilt dan weer niet zoveel van elkaar.

Een ander verschil tussen vaders en moeders is de communicatie. Dit is bij baby’s nog vrijwel hetzelfde, maar naarmate het kind ouder wordt zal de vader een meer directe vorm van communicatie uitoefenen. Dit betekent dat er meer wie/wat/waar/wanneer vragen worden gesteld, en meer verklaringen worden gevraagd.

Zoals ook gebeurt bij moeders, beïnvloeden vaders het kind zowel direct als indirect. Kinderen leren via het gedrag van hun ouders hoe zij om moeten gaan met elkaar en de ander. Wanneer een vader de moeder regelmatig kleineert en becommentarieert dan zal het kind dit zien als ‘normaal’. Behandelt de vader bezoekers altijd zeer voorkomend en vriendelijk, dan is dit wat het kind op pakt. Directe invloed kan zowel op het gebied van vaardigheden, gedrag als kennis worden uitgeoefend.

Al met al blijkt uit de onderzoeken dat de hechting tussen vader en kind zeer belangrijk is. Een vader heeft invloed op zowel de sociale en emotionele ontwikkeling, als op de kennis die het kind opdoet. Een veilige hechting tussen vader en kind (los van die tussen moeder en kind) is daarom ook van groot belang. Niet alleen op de korte termijn, tijdens de eerste levensjaren. Ook op de lange termijn, op het gebied van romantische relaties die het kind later aangaat, is de hechting met de vader belangrijk.

Om een dergelijke relatie te bereiken is het belangrijk dat de vader regelmatig thuis is, en dan ook kwalitatief tijd met zijn kinderen besteedt. Dit kan variëren van het voorlezen bij het slapen gaan, tot het meegaan naar de dokter, of het spelletjes spelen in de tuin. Daarnaast is de ‘gewone’ aanwezigheid van de vader, en zijn interactie met de moeder ook van belang. Idealiter hebben zowel vader als moeder een gelijkwaardige rol in de opvoeding.

NB. Natuurlijk begrijp ik dat het vanwege bepaalde beroepen niet altijd mogelijk is voor vaders om er vaak te zijn, of om de ‘perfecte vader-rol’ te vervullen. Het kan ook zijn dat de vader bij het gezin ontbreekt door overlijden of andere oorzaken. Met dit stuk wil ik dan ook niet aangeven dat een gezin zonder vader of zonder ‘perfecte papa’ niet een goed gezin is. Er zijn heel veel mama’s die ook de perfecte vaderrol kunnen vervullen of deze vervangen. Dat is zeker. 

Bron foto: www.kantoorpapa.nl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *