Rust, Reinheid, Regelmaat

Geplaatst door

RRRVeel ouders gebruiken voor de opvoeding van hun kinderen bepaalde opvoedingsboeken of methoden, om de opvoeding enigszins te structureren. Eén van de bekendste opvoedings-technieken staat bekend als de “drie R’en”: Rust, reinheid en regelmaat. Met name in de 19e eeuw werden deze termen sterk benadrukt, terwijl Dr. Spock bekend staat om zijn versoepeling hiervan. In dit artikel vindt u enige informatie over deze opvoedbasis.

Oorsprong
Over de oorsprong van de drieslag rust, reinheid en regelmaat zijn verschillende theorieën in omloop. Zo zijn er mensen die denken dat het de Nederlandse variant is van de verpleegkundige waarden van Florence Nightengale, en zeggen anderen dat het afkomstig is uit christelijke (calvinistische) gedachtegoed, waarbij ook deze waarden van groot belang waren. Hoe het ook zij, wel is waarschijnlijk dat de termen afkomstig zijn uit de 18e eeuw, waarna ze in het begin met name door de verpleegkunde zijn toegepast.

De drie “R’en” in de opvoeding
In de negentiende eeuw werd de drieslag doorgevoerd naar de opvoeding van kinderen. Zedelijke vorming vormde in deze tijd het hoogste goed, omdat men vreesde voor de neiging tot egoïsme van het kind. Gehoorzaamheid en zelfbeheersing waren het hoogste doel in de opvoeding. Deze twee eigenschappen zouden volgens de wetenschappers in die tijd worden bereikt door tucht en zelftucht, waarbij de ouders het kind niet teveel moesten vertroetelen. Het uit bed halen van een huilende baby werd bijvoorbeeld afgeraden.

Tijdens de opvoeding was het bovendien noodzakelijk dat alles gebeurde op vaste tijden, en ook rust was van groot belang. Zelfs als het kind wakker was werd afgeraden om ermee te gaan spelen, pas bij een maand of zes zou dit eventueel mogen. Beide eigenschappen moesten bijdragen aan de ontwikkeling van gehoorzaamheid en zelfbeheersing: hoe eerder het kind leerde zichzelf te vermaken, en zelf te beheersen (als ik huil komt er toch niemand), hoe beter het was. Ook reinheid werd hieraan toegevoegd, een begrip dat van groot belang was voor de 19e eeuwse hygiënisten. Gezondheid en zedelijkheid werden gezien als twee kanten van dezelfde medaille.

Dat de drieslag rust, reinheid en regelmaat bekend is geworden onder de hele bevolkingslaag komt met name door deze hygiënisten. Zij stelden dat frisse lucht en regelmaat van groot belang is en schreven hier niet alleen boeken over, maar verspreidden de theorie ook via de consultatiebureaus van de groene kruisverenigingen. Zo krgen moeders bijvoorbeeld het advies om hun kind op zes vaste tijden te voeden, niet meer, want dan zou het verwend raken.

Dr. Spock
De nadruk op een strikte opvoeding ter verbetering van de zedelijkheid verdween rond de jaren vijftig, toen het boek: Baby- en Kinderverzorging van Dr. Spock de Europese markt veroverde. Hij heeft een ommekeer in de opvoedingstheorieën teweeg gebracht, door zijn stelling dat het kind niet zo snel verwend zou raken, of een slappeling zou worden door affectie. Hij stelde dat kinderen juist liefde nodig hadden, omdat het zulke tere wezentjes waren. Van Dr. Spock komt de theorie dat ouders de signalen van hun kinderen serieus moeten nemen. Rust, reinheid en regelmaat waren volgens hem in de opvoeding nog steeds van belang, maar hoefden niet ontzettend strikt te worden toegepast.

En nu?
Vandaag de dag worden ouders nog steeds geadviseerd om de opvoeding van hun kind enigszins te structureren. Niet alleen voor het kind zelf, maar ook voor de ouders is het veel prettiger om een vast ritme in de dag aan te brengen. Daarnaast blijft ook hygiëne van belang, frisse lucht en een dagelijkse wasbeurt zijn geen overbodige luxe. Wat betreft de rust, ook dat wordt geadviseerd, een kind heeft slaap nodig en dan het liefst in een rustige omgeving. Zo wordt de ontwikkeling van het kind gestimuleerd en bevorderd.

Dat deze drieslag nog steeds aanspreekt en werkt blijkt bovendien uit de verschillende tv-programma’s over opvoeden, zoals Eerste Hulp Bij Opvoeden of supernanny Jo Frost. Desalniettemin zijn er ook vele tegengeluiden, van mensen die vinden dat een baby alle ruimte moet krijgen, en altijd ‘naar vraag’ moet gaan slapen, eten, en ook spelen. Zij trekken deze lijn bovendien door naar het kind, en stellen dat deze zo volledig ontwikkelt op zijn of haar eigen manier.

Wat het beste is in de opvoeding, daar zijn de meningen dus nog altijd over verdeeld. Het is voornamelijk belangrijk dat de ouders zich prettig voelen bij de methode die zij hebben gekozen, en dat ook het kind hier goed op reageert. Het ene kind vaart immers wel bij een losse opvoeding, terwijl een ander juist een strengere hand nodig heeft. Rust, reinheid en regelmaat in beperkte mate zijn echter nooit verkeerd.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *